FOLKCHARM’S COTTON JOURNEY EP.2

FOLKCHARM’S COTTON JOURNEY EP.2

Click to EP.1 Cotton Story        Click to EP.3 Cotton Life Cycle

“เรื่องราวของผ้าฝ้ายโฟล์คชาร์ม” ตอนที่ สอง

From Farm to Fabric (ต่อ)
Our 100% Locally Found Natural Dyes

ผ้าทอของเรามีเฉดสีไม่มาก ส่วนใหญ่จะเป็นสีที่หาได้ตามธรรมชาติ หรือปลูกกันเอง โดยใช้เทคนิคย้อมเย็น-ย้อมร้อน ขึ้นอยู่กับพืชพรรณ

🌿 ขาวครีม สีฝ้ายธรรมชาติ ที่หากซักถูกวิธี ฝ้ายจะยิ่งใช้ยิ่งขาวสว่างขึ้น สวยสะอาดตา

🌿 น้ำตาล สีฝ้ายตุ่ยธรรมชาติ ที่เกิดมาเป็นสีนี้เลย โดยสีจะไม่ตก ใช้เวลานานมากที่จะค่อยๆจางไปตามกาลเวลา

🌿 น้ำตาลเข้ม น้ำตาลอ่อน จากผลมะเกลือป่า โดยสีเข้มอ่อน เกิดจากความอ่อน-แก่ ของผลมะเกลือ ปริมาณสีที่ใช้ ย้อมโดยวิธีย้อมเย็น โดยตำผลมะเกลือ และโจกเข้ากับปูนจนเกิดฟอง ตามกาลเวลา สีมะเกลือจะค่อยๆ จางลงเป็นสีน้ำตาล สวยคลาสสิค แม้มะเกลือเป็นสีที่เข้มและติดทน การล้างครั้งแรกจะมีคราบยางจากผลออกมาเยอะ จึงจะล้างยากกว่าสีอื่น แต่อย่าตกใจไป เพราะสีย้อมธรรมชาติส่วนใหญ่จะไม่ตกไปติดกับผ้าอื่น

🌿 สีเขียวใบตอง และเหลืองสว่างจากใบเอ็นหม่อน ใบเอ็นหม่อนเป็นพืชที่มหัศจรรย์ เป็นสมุนไพรที่หมอยาเล่าว่าช่วยคลายเส้นเอ็น นำมานวดพร้อมลูกประคบ จึงเรียกว่า ‘คลายเอ็น’ ในภาษาพื้นถิ่น หากย้อมในภาชนะอลูมิเนียม จะได้สีเหลืองสวยสว่าง หากย้อมในภาชนาสังกะสีจะได้สีเขียวเข้ม สีของใบเอ็นหม่อนย้อมง่าย ติดทนนาน ช่างทอของเราจึงมักใช้ย้อมผ้าที่นำมาทอ

🌿 สีฟ้าอมเทา จากใบเบือก เบือกเป็นพืชพื้นถิ่นที่ขึ้นเฉพาะที่ แม่ๆ จะให้ลูกหรือจ้างหนุ่มๆแถวนั้นไปเก็บให้ ช่างทอมักย้อมเย็นโดยใช้ปูนในการดึงสีให้ออกมาและโจก จะได้สีสวยเป็นเอกลักษณ์ บางพื้นที่เรียกเบือกว่า ‘ครามเถา’ เพราะมี indican คล้ายครามและห้อม ที่เป็นพืชให้สีฟ้า-น้ำเงิน

🌿 แดงอิฐ เปลือกต้นหูช้าง โดยใช้ต้มย้อมร้อนเพื่อให้สีออก ใช้ปูน น้ำสังกะสี หรือหมักโคลนเพื่อให้สีเข้มและติดทนขึ้น

🌿 ฟ้าคราม จากใบครามที่สมาชิกเราปลูกเอง โดยการก่อหม้อ แต่มีปริมาณไม่มากเพราะครามปลูกเป็นฤดู และมีสมาชิกน้อยคนที่ปลูก ช่างทอจึงนำทาทอแซมสีอื่นๆ เพื่อเพิ่มสีสันในผืนผ้า

🌿 คำแสด ย้อมโดยใช้เมล็ดด้านในผลคำแสด โดยปรกติคำแสดจะให้สีส้มสวย แต่จางง่าย ที่นี่ใช้วิธี pre-mordant ติดสีด้วยฝาดที่ได้จากใบยูคาลิปตัสก่อนย้อม ทำให้สีติดตีขึ้น ตามกาลเวลา คำแสด จะค่อยๆจางลงเป็นสีโอรส อมชมพู

เนื่องจากกระบวนการผลิตของเราใช้ธรรมชาติ 100% จึงต้องยอมรับว่าความคงทนของสี จะสู้การย้อมโดยใช้สารติดสี หรือสีเคมีไม่ได้ ความคงทนของสี (color fastness) ขึ้นอยู่กับการใช้งาน การซัก และการดูแลผ้า โดยเราจะนำมาเล่าในตอนต่อๆไป แต่อย่างหนึ่งที่การันตีได้ คือความยิ่งใช้ยิ่งนุ่ม ใส่สบายขึ้นในทุกครั้งที่ใช้ ♥

Click to EP.1 Cotton Story        Click to EP.3 Cotton Life Cycle